
Jámiyetimiz turmısı, ásirese insanlar arasında óz ara xabar almasıw, maǵlıwmat alıwda internet tarmaqlarınınıń áhmiyeti kúnnen kúnge artıp barmaqta.
Insan salamatlıǵı ol azıqlanıp atırǵan suw hám nematlar tazalıǵına baylanıslı bolǵanınday, shaxs kózqarasınıń salamatlıǵı hám ilim dárejesi ózlestirip atırǵan maǵlıwmat hám bilimleriniń dereklerine baylanıslı boladı. Sonlıqtan, zamanamızda internet tarmaǵınan paydalanıw ádebi social ádeplerdiń eń áhmiyetlilerinen biri esaplanadı. Biraq, hár bir nárseniń jaqsı hám jaman tárepi bolǵanınday, sońǵı payıtlarda social tarmaqlardıń da qáterleri júzege shıqpaqta. Solardan, házirgi waqıtta ayırım buzǵınshı aǵımlardıń internetten óz ǵárezli maqseti jolında keń paydalanıp atırǵanı, jaslardı óz duzaǵına tartıp atırǵanı, ayırım saytlarda uyatsızlıq, óz janına qastıyanlıq qılıw kibi ayanıshlı illetler sanasına sińdirilip atırǵanı, bazı social tarmaqlarda túrli fitnalar, jámiyetti turaqsızlandırıwshı jalǵan maǵlıwmatlar berilip atırǵanın gúzetiwimiz múmkin. Sonıń ushın da, xalqımız, ásirese jaslardı áne sonday qáterlerden xabardar etiw hár bir zıyalı, ilimli insannıń eń aktual wazıypasına aylanıwı tiyis. Tómende social tarmaqlardıń áne sonday qáterlerinen eń tiykarǵıların sanap ótemiz:
Jalǵan hám tiykarsız xabarlardıń tarqalıwı hám fitnalar uyımlastırıw mákanı ekeni: Házirgi globallasıw dáwirinde eń tiykarǵı mashqalaǵa aylanǵan illetlerden biri – jalǵan xabar sanaladı. Ásirese, social tarmaqlarda túrli tiykarsız maǵlıwmatlardı tarqatıw, túrli dóhmetler hám jalalardı uyımlastırıw jaǵdayları kóplep ushıraspaqta. Ayırım ápiwayı musılmanlar mine sonday fitnalarǵa isenip, jalǵan hám dóhmetke sherik bolıp qalmaqta. Adamlardan esitken nársesin sorastırmay ayta beriw gúna ekenine tómendegi hádis te ayqın dálil esaplanadı. Bul haqqında Payǵambarımız alayhissalam: “Adamǵa gúna bolıwı ushın esitken nársesin aytıwınıń ózi jeterli boladı”, – degen (Imam Muslim hám imam Ábiw Dawıt ráwiyatı).
Sońǵı jıllarda internet siyasiy gúresler maydanı, hár qıylı payda kóriwshilerdiń kúshli quralına da aylanıp barmaqta.
Hár qanday tosıq, sheklew hám tıyımlardı aylanıp ótiwge iykemlestirilgen social tarmaqlar búgingi kúnde, haqıyqatında da tártipke salıp bolmas kúshke aylandı.
Terrorshı toparlar, adasqan aǵımlar hám basqa buzǵınshı kúshler social tarmaqlar imkaniyatlarınan keń paydalanǵan halda adamlardı, ásirese jaslardı tuwrı joldan adastırıw, olardan ózleriniń jerkenishli maqsetleri jolında paydalanıw, jámiyette kelispewshilik shıǵarıw hám de eń ashınarlısı urıs otın jaǵıwǵa urınbaqta hám buǵan belgili mánide erispekte. Negizinde, túrli fitnalar uyımlastırıw, insanlar ortasında dushpanlıq urıǵın shashıw – dinimizde eń úlken jınayatlardan biri ekeni atap ótilgen.
Allah taala Quranı káriymde: “Fitna adam óltiriwden de úlkenirek (gúna) sanaladı...” dep bayan etedi.(Baqara súresi 217-ayat) Hámmemiz de jańalıqlardan xabardar bolıw, kózqarasımızdı ósiriw maqsetinde internet tarmaqlarına múrájat etemiz. Áhmiyetlisi – olardan aqıl menen paydalansaq, ásirese jaslardı aqılıy hám ruwxıy tuwrı tárbiya tabıwında, túrli jat pikirler tásirine túsip qalmawına itibarlı bolsaq, maqsetke muwapıq boladı. Allah taala jurtımızdı hár qıylı fitnalardan panasında saqlasın...
Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy
atındaǵı islam bilim jurtı oqıtıwshısı
Bahadır Abdiramanov