MUHAMMMAD IBN AHMAD AL-BERUNIY” ORTA ARNAWLÍ ISLAM BILIM JURTÍ

Bilim jurtında talabalar zaman talaplarına say bilim alıwı ushın barlıq qolaylıqlar jaratılǵan. Atap aytqanda, eń zamanagóy oqıw quralları menen támiyinlengen oqıw xanaları, málimleme-resurs orayı, dáretxana, asxana, jataqxana, sport zalı, mini futbol maydanshası, salamatlıq xanası, shashtárezxana bar.

“Quranı kárim hám tájwid” pullı oqıw kursları

Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń “Diniy-aǵartıwshılıq tarawınıń jumısın túpkilikli jetilistiriw ilajları haqqında”ǵı 2018-jıl 16-apreldegi PP-5416-sanlı Pármanı menen tastıyıqlanǵan ilajlar Baǵdarlamasınıń 6-bántinde belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın támiyinlew maqsetinde Ózbekstan musılmanları mákemesiniń 2018-jıl 30-apreldegi 01A/056-sanlı buyrıǵı tastıyıqlanǵan. Usı múnásibet penen Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy medresesinde 2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Málimleme resurs orayı

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy” orta arnawlı islam bilim jurtınıń málimleme resurs orayı fondında jámi 17756 kitap saqlanbaqta. Sonnan, 1505 ulıwma bilimlendiriw ádebiyatları, 4085 arnawlı pánlerden sabaqlıqlar, 764 sociyallıq-ekonomikalıq ádebiyatlar, 7340 ilimiy-ǵalabalıq ádebiyatlar, 919 elektron ádebiyatları quraydı.

Kurslar

2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Talabalar

Búgingi kúnge kelip bilim jurtında 148 talabaǵa 21 oqıtıwshı tárepinen tálim-tárbiya berip kelinbekte.

Jetiskenliklerimiz

Bilim jurtı oqıtıwshıları hám talabaları ótkerilip kelinetuǵın túrli tańlawlarda qatnasıp joqarı orınlardı iyelep kelmekte.

SHÚKIRSHILIK HÁM NEMATLARDÍŃ QÁDIRINE JETIW

«Shúkir» sózi negizinde minnetdar bolıw, raxmet aytıw mánilerinde bolıp, al sháriyatta shúkirge tómendegishe táriyp berilgen:

«Shúkir degeni – qılınǵan jaqsılıqqa múnásip juwap qaytarıw hám jaqsılıq hám ihsan qılıwshıǵa shıraylı raxmet aytıw».

Sonı da ayıqsha atap ótiw lazım, shúkir tek til menen bolmaydı. Al, ol aldı menen shın qálbten moyınlap razı bolıw soń bul shúkirshilikti til menen bildiriw hámde qalǵan aǵzalar menen bul nemattıń haqqın orınlaw menen boladı. Bul haqqında ulama shayırlardan biri bılay deydi:

«Allah taalanıń nematlarına shúkirshilikti meniń úsh nársem: qolım, tilim hám kórinbes qálbim bildiredi».

Allah taala Óziniń keńshiligi menen insandı aqıl hám pikirlew iyesi qılıp jarattı hám oǵan esapsız nematlardı berip, paydalandırdı. Sonıń menen bir qatarda Óziniń nematlarına shúkir aytıwǵa da buyırıp, shúkir qılıwshılarǵa nematların kóbeytiwdi wáde berdi:

«Jáne Rábbińiz járiyalaǵan (mına sózlerdi) esleń: «Ant bolsın, eger (bergen nematlarıma) shúkir qılsańız, álbette, sizlerge (olardı jáne de) zıyada qılaman. Eger nashúkirlik qılsańız, álbette, meniń azabım da qattı» (Ibrahim súresi, 7-ayat).

Bul haqqında Áliy razıyallahu anhu bılay degen:

«Nemat shúkirge, al shúkir ziyadalıqqa baylanǵan.  Eger bende shúkirshilik qılıwdı dawam etetuǵın eken, Allah taala da ziyadalıqtı dawam etedi» (Iymam Bayhaqiy ráwiyatı).

Islam tálimatında nematlarǵa shúkir qılıw ullı pazıylet hám joqarı dáreje dep ayrıqsha atap ótilgen. Bul haqqında Abdullah ibn Abbas razıyallahu anhuma: “Shúkir qılıw iymannıń yarımı”. Al, basqa ráwiyatta: “Iyman – sabır hám shúkirden ibarat”, dep aytqan.

Sonıń ushın da Allah taala hámmemizdi shúkir qılıwǵa buyırıp, náshúkirlikten qaytarǵan. Ullı babamız «Házireti Imam» dep ullılanǵan Ábiw Bákir Qaffal Shashiy óziniń tanımalı «Jawamiul kálim» kitabında keltirgen hádiste Payǵambarımız sallallahu alayhi wasallam mınanday degen:

«Nematlar haqqında aytıw shúkir qılıw hám kerisinshe olar haqqında aytıwdı tárk etiw náshúkirlik».

Óytkeni, Allah taala Óz Kálamı Quranı káriymde buyırıp, bılay degen:

 «Al, Rábbińniń (saǵan bergen bárshe) nematı haqqında (adamlarǵa) aytıp ber!» (Zuha súresi, 11-ayat).

Shayx Zulfiqar Ahmad Naqshbandiy hafizahullah mınanday degen: «Hár bir insan óziniń halına, turmısına, taǵdirine razı bolıwdı, shúkir qılıwdı úyreniwi kerek. Sebebi, bul turmıstı oǵan Allah taala say kórdi. Sonıń ózi – úlken rahmet, sonıń ózi úlken nemat! Shúkir etsek, Allah bunnan da ziyada qıladı. Biraq shúkirsizlik qılatuǵın bolsaq, basqa turmıslarǵa háwes etetuǵın bolsaq, ózimizdegi barınan da ayırılıp qalıwımız múmkin».

Sayd ibn Jubayr razıyallahu anhudan ráwiyat qılınadı:

«Bendelerdiń Allah taalaǵa eń jaqsısı – qıyınshılıq qelgende sabır qılıwshı hám nemat kelgende, shúkirlik qılıwshısı» (Iymam Tabariy hám Iymam Ahmad ráwiyatı).

Allah taala bizlerge bergen esapsız nematlardı este tutıw, onı óz waqtında qádirley alıw sol nematlardıń dawamlı bolıwına sebep boladı. Shayx Sadiy aytqan: «Hár nápes ishke kiredi, ol ómirdi bir nápeske sozıwshı. Al, alınǵan nápestiń qaytıp shıǵıw, iyesin quwantadı (yaǵnıy, sol nápesi ishte qalıp, adamǵa zıyanlı gazǵa aylanbay shıǵıp ketiwi adamdı quwantadı). Sonnan málim boladı, hár bir nápeste eki nemat bar. Biri nápesti salamat jutıw hám ekinshisi alınǵan nápesti qaytarıp shıǵarıw hám hár ekewi ushın bólek-bólek shúkir aytıw wájib».

Allah taala nematlarına shúkir qılıwshılardı álbette sıylıqlawın hám olarǵa ullı sawapların beriwin de kepillep qoyǵan. Ol aytadı:

«...Al, shúkir qılıwshılardı sıylıqlaymız» (Áli Imran súresi, 145-ayat).

Hádisi sháriypte Payǵambarımız sallallahu alayhi wasallam bul haqqında mınanday degen:

«Kim azǵa shúkir etpese, kópke de shúkir etpeydi. Kim insanlarǵa raxmet aytpasa, olardan minnetder bolmasa, Allahqa da shúkir etpeydi. Nematlar haqqında aytıw – shúkir. Ol haqqında aytpaw – shúkirsizlik. Jamaat penen júriw – rahmet. Jalǵızlıq bolsa – azap» – dedi. (Imam Buxariy hám Imam Muslim).

Hádisi sháriyp mazmunına muwapıq bizler mámleketimiz hám húkimetimiz tárepinen xalqımız baxıt-saadatı, parawanlıǵı, tınıshlıǵı hám paraxatshılıǵı jolında qılınıp atırǵan barlıq qayırlı hám iygilikli ámellerine óz ornında minnetdarshılıq bildiriwimiz lazım. Allah taala shúkirler bolsın, mámleketimiz tárepinen tikkeley ruwxıy-aǵartıwshılıq qádiryatlarımızdı tiklew islerine úlken itibar qaratılmaqta. Búgingi kúnde elimizde hámme tarawda bolǵan kibi, diniy tarawda da keń kólemli jańalanıwlar ámelge asırılmaqta. Joqarı diniy oqıw dárgayları kóbeymekte hám olardıń sıpatı jaqsılanbaqta. Meshitlerimiz kóbeymekte hám kópleri zamanagóy usılda, hámme qolaylıqlar menen qayta qurılmaqta. Jıldan-jılǵa haj hám umra zıyaratshıları sanı kóbeymekte hám bul zıyaratlardı ámelge asırıw qolaylı kóriniske keltirilmekte. Hámme qalalarımız hám rayonlarımızda xalıqtıń mápi gózlengen, olardıń jasaw sharayıtın jaqsılawǵa jóneltirilgen qayırlı isler ámelge asırılmaqta. Bunı bul diyarda jasap atırǵan hámme kórip gúwası bolıp atır.

Keyingi jıllarda xalıq penen tuwrıdan-tuwrı baylanısıw, onıń dárt hám táshwishlerin, mashqalaların unamlı sheshiw boyınsha jańa sistema jaratıldı. Ómirimizde «Mámleket – insan ushın» degen xalıq oylanǵan ideya qarar taptı hám bul kúnnen-kúnge bekkemlenip barmaqta.

Watandı súyiw tek tilde qalıp ketpewi kerek, al watanlaslar jurt rawajlanıwı ushın birlesiwi, bir-biri menen awızbirshilikli bolıp, dúnya-aqırette paydalı islerge háreket etiwi kerek.

Biymálel din-diyanatımızǵa ámel etip atırǵan, sháriyatımız uranları boy kórsetip turǵanda náshúkirlik qılmaw, túrli buzǵınshı «úgit-násiyatlarǵa» ushpaw, bilim hám kúshimizdi Watan rawajlanıwı, dinimiz rawajlanıwı jolında sarıplaw áhmiyetli wazıypamız esaplanadı.

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy

orta arnawlı islam bilim jurtı oqıtıwshısı

Aydos Yakupov