Tınıshlıǵımızdı jánede bekkemlew, muqaddes dinimizdiń pákligin asıraw dáwir talabı. XXI ásir – qıyın ásir boldı. Házirgi ásirimizde eń awır mashqala bul – ekstrimizm, terrorizm ásirese eń úlken gúná bul muqaddes dinimizdi nıqap qılıp alıp, túrli jerlerde bolıp atırǵan ayawsız adam óltiriw, qalalardı wayran qılıw hám bárshe buzǵınshılıqlar.
Allah taala Quranı káriymde jer betin abat qılıńlar dep buyıradı. Bunıń mısalı jurtımız kúnnen-kúnge abat bolıp, musılmanshılıq ta, bereket te hámme-hámmesi bizde. Bunıń menen bizler qansha shúkir qılsaq arzıydı. Sebebi, muqaddes dinimiz pák din, xalıq párwar, tınıshlıqtı súyetuǵın din. Bul din hesh waqıtta da qan tógiwdi jaqlamaydı. Bir insannıń ólimine sebepshi bolǵan insandı, pútkil insaniyattıń ólimine sebepshi bolıp gúná dárejesine kótergen din hesh waqıtta insan túwe, hátte haywanǵa da azar beriwden qaytarıp kelgen.
Globbalasıw dáwiri tez pát penen tús alǵan búgúngi dúnyada túrli idealogiyalıq oraylar bar bolıp, olar jaslar ańın hám dúnya qarasına tásir ótkizbeshi. Olardı óz jolına salmaqshı boladı. Bunday shárayıtta óz tariyxın jaqsı bilgen, milliy qádriyatlarınan jaqsı xabarı bar bolǵan millet hám xalıqlarǵana túrli shaqırıqlarǵa itibar bermeydi. Tańlaǵan jolınan dádil adımlap baraberedi. Sonıń ushın jaslarımız jáhándi teńsiz aqıl-zákawatı menen lal qaldırǵan ilim máriypatta belgili ata-babalarımızdıń miyrasın, máselen Imam Matrudiydi bilse, Imam Buxarıydı bilse hesh qashan bunday jolǵa kirmeydi. Sebebi, kitap oqıǵan ilim-máriypattan xabarı bar adam, bunday jaman islerge qol urmaslıǵı anıq.
Ámir Temur babamız aytqanınday: “Kitap bárshe búnyadkárlıq, jaratıwshılıq hám ilimniń tiykarıdur. Turmıstı úyretiwshi tárbiyashı”, dep aytıp ótken. Ata-babalarımız, kitap oqıwǵa hámiyshe eń zárúr wazıypa sıpatında qarap, ilim úyreniw, kitap jazıw barısında tariyxımız dawamında basqalarǵa órnek bolǵan. Quranı káriymniń eń birinshi nazıl bolǵan ayatı «Oqı» degen buyrıq bolǵan. Tariyxtan bizge belgilii, aldın Yassawiy, Bedil, Fezuliy, Maxtımqulı, Máshrab ǵázellerin yadtan bilmeslik ar sanalǵan. Hádiysi sháriyfte: Payǵambarımız sallallahu alayhi wasallamnan Abbas razıyallahu anhu soradı: Háy Rasulullah bizlerge bir duwanı aytıń ol duwa bizlerge tán bolsın. Sonda Payǵambarımız: Háy Abbas hám onıń shańaraǵı Allahtan aman-esenlik sorań! Aman-esenlik nematına teń keletuǵın nemat joq dedi. Aman-esenlikti sorayıq, dinimizde, dúnyamızda aman-esenlik, shańaraǵımızda, kásibimizde aman-esenlik, jurtımızǵa, milletimizge aman-esenlikti Allah taaladan sorayıq hám hámme mómin-musılmanlarǵa Allah taaladan aman-esenlik sorayıq. Jaksılıq qılayıq Allah taalanıń raxmatı jaqsılarǵa jaqın. Payǵambar sallallahu alayhi wasallam da bul nematlarǵa, aman-esenlik nematına shúkir kılıwǵa, tilimiz benen dilimiz benen denemiz benen shúkir kılıwǵa buyırǵan.
Bazı nematlar bar «Álxamdu lillax» dep til menen ol nemattıń shúkirin orınlaǵan bolamız. Bazı bir nematlar bar olardıń shúkirin orınlawımız ushın tildi de, dildi de hám denemizdi de isletiwimiz kerek. Ol – tınıshlıq nematı. Qolımızdan kelgenshe jaqsılıq qılıwǵa háreket qılayıq,
Nókis Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy orta arnawlı
islam bilim jurtı oqıtıwshısı Upaev Tuelbay