MUHAMMMAD IBN AHMAD AL-BERUNIY” ORTA ARNAWLÍ ISLAM BILIM JURTÍ

Bilim jurtında talabalar zaman talaplarına say bilim alıwı ushın barlıq qolaylıqlar jaratılǵan. Atap aytqanda, eń zamanagóy oqıw quralları menen támiyinlengen oqıw xanaları, málimleme-resurs orayı, dáretxana, asxana, jataqxana, sport zalı, mini futbol maydanshası, salamatlıq xanası, shashtárezxana bar.

“Quranı kárim hám tájwid” pullı oqıw kursları

Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń “Diniy-aǵartıwshılıq tarawınıń jumısın túpkilikli jetilistiriw ilajları haqqında”ǵı 2018-jıl 16-apreldegi PP-5416-sanlı Pármanı menen tastıyıqlanǵan ilajlar Baǵdarlamasınıń 6-bántinde belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın támiyinlew maqsetinde Ózbekstan musılmanları mákemesiniń 2018-jıl 30-apreldegi 01A/056-sanlı buyrıǵı tastıyıqlanǵan. Usı múnásibet penen Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy medresesinde 2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Málimleme resurs orayı

Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy” orta arnawlı islam bilim jurtınıń málimleme resurs orayı fondında jámi 17756 kitap saqlanbaqta. Sonnan, 1505 ulıwma bilimlendiriw ádebiyatları, 4085 arnawlı pánlerden sabaqlıqlar, 764 sociyallıq-ekonomikalıq ádebiyatlar, 7340 ilimiy-ǵalabalıq ádebiyatlar, 919 elektron ádebiyatları quraydı.

Kurslar

2018-jıl 10-iyunnan baslap “Quranı kárim hám tájwid” úyretiw boyınsha pullı oqıw kursları shólkemlestirildi.

Talabalar

Búgingi kúnge kelip bilim jurtında 148 talabaǵa 21 oqıtıwshı tárepinen tálim-tárbiya berip kelinbekte.

Jetiskenliklerimiz

Bilim jurtı oqıtıwshıları hám talabaları ótkerilip kelinetuǵın túrli tańlawlarda qatnasıp joqarı orınlardı iyelep kelmekte.

Etti mashhur qoriniń biri: Aliy ibn Hamza al-Kisoiy rohimahulloh (hijriy 120-189)

Imom Abul Hasan Aliy ibn Hamza ibn Abdullox ibn Bahman ibn Fayruz al-Kisoiy al-Kufiy asli nasabi Iroqlik forslardan boʻlgan. Kufada hijriy 120-yillarda tavallud topgan. Kisoiy deb nomlani- shiga sabab, Hamzaning darslariga kiyimga oʻranib kelishi, deyishadi. Boshqa malumotga koʻra esa libosda ehrom boǵlagani uchun «Kisoiy» deb atashgan.
Abu Abdulloh ham deyiladi.
Baǵdodning luǵat, nahv, qiroat imomlaridan hisoblanadi. Hamza az- Zayyotdan soʻng qiroat va arab tili imomi boʻldi. Abu Ubayd al-Qosim ibn Sallom «Kitob al-kiroat» asarida shunday deydi: Kisoiy qiroatlarni ixtiyor qilgan va Hamzaning qiroati usullaridan bazisini olib, ayrimlarini olmagan. U qiroat ahlidan edi. Kiroat borasida undan koʻra mustahkam va puxta hech kim bilan oʻtirmaganmiz».
Imom Shofeiy aytadi: «Kim nahv ilmiga shoʻnǵishni xohlasa, demak u Kisoiyning oilasidir». Kisoiy naxvni oʻrta yasharlik choǵlaridan oʻrgangan.
Baǵdodda Horun Rashid va uning farzandi Aminga ta- lim berdi. Xalifa Kisoiyni uluǵlagan va u haqida shunday degan: «Undan afzal va taqvodorrok, Kuron va arab tilini biluvchiroq hech bir kishini koʻrmadim».
Kisoiy «Maoniy al-Kuron», Al-mutashobih fil- Kuron», «Ma yalhanu fihil-arob», «Maktu al-Kuron», «Muxtasar fin-nahv», «Kitob an-navodir al-kabir val- avsat vas-saǵir», «Al-masodir», «Kitob al-huruf, «Al- kiroat», «Al-adad», «Al-hoat», «Al-hijo» nomli asarlar muallifi.
Ustozlari: Al-Amash Sulaymon ibn Mihron, Osim ibn Abu an-Najud, Hamza ibn Habib az-Zayyot (Hamzaga toʻrt marta Kuronni oʻqib bergan), Abu Bakr ibn Ayyosh, Muxammad ibn Saxl, Muhammad ibn Abdurrahmon ibn Abu Laylo, Iso ibn Umar al-Hamadoniylardan kiroatlar boʻyicha taxsil olgan.
Shogirdlari: Lays ibn Xolid Abul Horis, Abu Umar Hafs ad-Duriy, Abu Ubayd al-Qosim ibn Sallom, Ibro- him ibn Zozon, Ahmad ibn Abu Surayj an-Naxshaliy, Qutayba ibn mihron al-Asbahoniy, Yahyo al-Farro, Xalaf ibn Hishom, Ahmad ibn Jubayr al-Antokiy va boshkalarga kiroat sirlarini oʻrgatdi.Imom Kisoiy hijriy 189 yil Ray shaxrining Ranbuyax qishloǵida, Horun Rashidning oldida vafot etdi. Shu kuni Abu Hanifaning shogirdi Muhammad ibn al-Hasan ash- Shayboniy ham vafot etdi. Shunda Horun ar-Rashid: «Rayda fiqh va nahvni bir kunda dafn qildik», deydi.
Xatib Baǵdodiy «Tarixi Baǵdod» kitobida, Ibn Kasir «Al-Bidoya van-nihoya»da yozishicha, Abu Mishal shunday degan: «Men Kisoiyni tushimda koʻrib, unga: «Alloh senga qanday muomala qildi?» deb soʻradim. U: «Quron sababli meni maǵfirat qildi», dedi. Men: «Hamzaga nima muomala qildi?» dedim. «U Illiyyunda, biz uni xuddi yulduzni koʻrgandek koʻrib turamiz, xolos», dedi».
U Basraga borib, buyuk imom Xalil ibn Ahmaddan arab tili baloǵatini, bu tilning sir-asrorlarini oʻrgangan. Fuzayl ibn Shozon aytadi: «Kisoiy qiroatni Hamzadan oʻtkazgach, sahroga chiqib, badaviylar bilan birga yashay boshladi. Soʻng yurtiga luǵat bilimdoni boʻlib qaytib keldi».

Nukks “Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy”

 urta maxsus islom bilim yurti oqituvchisi Abdreymov Nurbol.