
Muallifning asl ismi:
Termiziy Abu Iso (arabcha: ترمزي أبو عيسى — Termiziy Abu Iso — Toʻliq ismi: Abu Iso Muhammad ibn Iso ibn Savra ibn Muso ibn Zahhoq Sullamiy Zariyr Buǵiy Termiziy) — muhaddis faqiyh va hofizdir
Shamoili Muhammadiya asarining jamiyatimizdagi oʻrni:
Imom Termiziyning "Shamoili Muhammadiya" kitoblari islom olamida eng koʻp tarqalgan kitoblardan biri hisoblanadi. Ushbu kitob Nabiy sollallohu alayhi vasallamning shamoillari borasida yozilgan eng uluǵ va foydali manba hisoblanadi. Imom at-Termiziy ushbu kitobda mavzuning asl chashmasi, duru gavharlari va barcha qirralarini keltirib, chiroyli uslubda tartibga solgan va muxtasar holda jamlagan.
Ushbu asarni mazmun-mohiyatiga koʻra ikki asosiy qismga boʻlish mumkin. Birinchi qismga mansub hadislar payǵambar alayhissalomning suvrat (tashqi qiyofa)lariga baǵishlangan. Bularga koʻra payǵambarimiz novcha ham, pakana ham boʻlmay, balki oʻrta boʻyli, yaǵrindor, qoʻllari boʻlali, goʻshtdor va doimo jun bilan qoplangan, kaftlari boʻliq, qirǵiyburun, peshonalari keng, koʻzlari katta-katta bir zot boʻlgan. Asarning ikkinchi qismida keltirilgan hadisi shariflar esa payǵambar alayhissalomning siyratlari, ichki dunyolari va axloqiy fazilatlarini bayon qiladi.
Bu kitobni oʻqigan kishi U janobning tashqi koʻrinishini koʻrgandek va har bobda U zotning sharafli xislatlarini tasavvur qiladi. Kitobning yaxshiliklari, foydalari va samaralari haqida koʻp naqllar rivoyat qilingan. Shuningdek, oldin ham, keyinchalik ham ahli ilmlar tomonidan bu kitobga xizmat qilish maqsadida muxtasar, sharh, tahqiq qilish va nazmga solish kabi turli yonalishlarda katta mehnatlar amalga oshirildi
Yurtimizda Imom Muhammad Iso Termiziyning "Shamoili Muhammadiya" asariga yurtimizdagi etibor.
Hazrati Imom Abu Iyso Muhammad at-Termiziyning “Shamoili Muhammadiyya” tasnifi jahon tarixidagi benazir va mumtoz asarlardandir. Asarni ilk marta turkiy-oʻzbek tiliga Shayx Husomuddin Naqshbandiy, soʻng uluǵ vatandoshimiz, ulkan shayx, alloma va shoir Sayyid Mahmud Toroziy — Oltinxon Toʻra tarjima qilganlar. Asar oshkoralik va mustaqillik zamonida Toshkentda bir necha marta nashr etilgan.
Asar hozirgi oʻzbek tiliga muvofiqlashtirib qayta nashrga tayyorlandi, Bayrut Lubnon nashridagi arabiy asliyatga moslab raqamlab chiqildi, mutarjim tark etgan bazi matnlar kiritildi, ayrim oʻrinlarga zaruriy sharh va izohlar ilova etildi. Maqsad, bugungi kitobxonni jahon ahliga ibrat boʻladigan eng asliy va goʻzal xislatlar tavsifidan bahramand etishdir. Ushbu moʻtabar kitob oʻquvchilarga tushinarli tarzda ommaga qayta qayta nashrlar orqali taqdim qilib kelinmoqda.
Muhammad ibn Ahmad ibn al-Beruniy oʻrta maxsus islom bilim yurti oʻqituvchisi S.Jiyemuratov